HMK görevsizlik kararı nedir?

HMK çerçevesinde, bir mahkemenin kendisinin davayı görmek için yetkili olmadığını belirlemesi durumuna görevsizlik kararı denir. Bu karar, mahkemenin yetkisini aşarak başka bir mahkeme ile ilgili dosyayı yönlendirmesi gerektiği anlamına gelir. Genellikle, davanın yanlış bir mahkemede açılması veya mahkemenin yetki alanının dışında kalması gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkar. Görevsizlik kararı, hukuki süreçlerin doğru yürütülmesi açısından önemli bir aşamadır.

HMK (Hukuk Muhakemeleri Kanunu) görevsizlik kararı, bir mahkemenin önündeki davada kendisinin görevli olmadığını belirten ve dosyayı görevli olan başka bir mahkemeye göndermeye karar verdiği durumdur.

Görevsizlik kararı en çok şu durumlarda gündeme gelir:

• Yanlış mahkemede açılan dava. Örneğin, ticari bir davanın sulh hukuk mahkemesi yerine asliye ticaret mahkemesinde açılması gerekebilir.
• Özel hukuk mahkemelerinde görevsizlik kararı. Özel hukuk davalarında mahkemelerin görev alanı, esas olarak 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ile belirlenmiştir.
• Ceza mahkemelerinde görevsizlik kararı. Ceza davalarında ise mahkemelerin görev alanı, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ile belirlenir.

Görevsizlik kararı sonrası süreç:

• Öncelikle, görevsizlik kararı verildiğinde taraflardan biri, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmelidir.
• Eğer bu süre içinde dilekçe ile talep yapılmazsa, dava açılmamış sayılır ve görevsizlik kararı veren mahkeme bu konuda resen karar verir.
• Dosya, görevli mahkemeye gönderildiğinde, bu mahkeme taraflara kendiliğinden davetiye gönderir ve davaya kaldığı yerden devam eder.