Hmk'nın 18 ve 19 maddeleri nelerdir?

HMK'nın 18 ve 19. maddeleri, hukuki süreçlerde tarafların yetki konusundaki haklarını ve yükümlülüklerini belirleyen önemli düzenlemeleri içermektedir. Bu maddeler, mahkemelerin hangi durumlarda yetkili olduğunu, itiraz süreçlerinin nasıl işlemesi gerektiğini ve tarafların bu konudaki hareket tarzlarını net bir şekilde ortaya koyar. Özellikle yetki sözleşmelerinin geçerliliği ve itiraz süreçleri, hukuki uyuşmazlıkların çözümünde kritik bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, ilgili maddelerin incelenmesi, hukuk alanında çalışan profesyoneller ve davacı/davalı taraflar için büyük önem taşımaktadır.

HMK'nın 18. maddesi, yetki sözleşmesinin geçerlilik şartlarını düzenler :

• Kesin yetki hâlleri ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular. Bu durumlarda yetki sözleşmesi yapılamaz.
• Yazılı şekil şartı. Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması gerekir.
• Uyuşmazlığın belirli veya belirlenebilir olması.
• Yetkili mahkemelerin gösterilmesi.

HMK'nın 19. maddesi ise yetki itirazının ne zaman ve nasıl ileri sürüleceğini düzenler :

• Yetkinin kesin olduğu davalar. Mahkeme, yetkili olup olmadığını davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırır; taraflar da her zaman mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürebilir.
• Yetkinin kesin olmadığı davalar. Yetki itirazı, cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. Aksi takdirde, yetki itirazı dikkate alınmaz.
• Yetkisizlik kararı. Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
• Davalının yetki itirazında bulunmaması. Davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.